Boeren en burgers: aan tafel!

Opnieuw voelt een minderheid binnen onze samenleving zich in de hoek gezet. Dit keer zijn het de mensen, die ons voedsel produceren en ons landschap beheren. Mijn boerenburen zijn bang, boos en verdrietig.

Op 1 oktober trekken er heel wat op naar ‘Den Haag’. Met de bezetting van een landbouwbedrijf in Boxtel werd voor hen een grens gepasseerd. Daarna kwam D’66 met de halvering van de veestapel en ook Remkes vraagt om maatregelen van de landbouw als bijdrage aan de oplossing voor de stikstofproblematiek.

Bakens verzetten

In ons dichtbevolkte landje wordt nog steeds ruim de helft van de totale oppervlakte voor land- en tuinbouw gebruikt. Als er één groep is, die staat voor ‘hardwerkend Nederland’ dan zijn dat de boeren wel. Al sinds de crisis jaren dertig van de vorige eeuw zijn zij gestimuleerd om met steeds minder mensen op steeds grotere schaal aan te pakken. Daarvoor hebben zij zich financieel vaak diep in de schulden gestoken. Het is helder dat die manier van boeren niet langer is vol te houden. De bakens moeten worden verzet.

Brandstof voor polarisatie

Er is heel wat brandstof beschikbaar om polarisatie tussen boeren en burgers te voeden. In de ogen van burgers kan je niet om de boeren heen als medeveroorzakers van de uitputting van de bodem, insectensterfte, teruglopende biodiversiteit, slecht oppervlakte- en grondwater en luchtkwaliteit. Boeren klagen over de onrechtvaardige en steeds weer wijzigende regelgeving uit ‘Den Haag en Brussel’. Zij ergeren zich aan het gedrag van burgers, zoals de rotzooi van recreanten en loslopende honden. En bovenal, zij voelen zich klem zitten zolang burgers niet bereid zijn wat meer te betalen voor producten uit de duurzame landbouw.

Een ander perspectief

Nu wij van de Randstad naar de Achterhoek zijn verhuisd realiseer ik me hoe weinig contact ik in ‘Den Haag’ met ‘echte’ boeren heb gehad en ook hoe weinig kennis ik heb van het landbouwbedrijf. Ik ben overtuigd geraakt van hun kennis en gevoel voor de natuur, de aarde en het water. Ook begrijp ik beter dat mijn gedrag een last voor hun bedrijfsvoering kan betekenen. En ik ervaar dat zij en wij belang hechten aan goede verhoudingen, aan goed voedsel en aan voorspoed voor onze kinderen.

Aan tafel

De grote maatschappelijke vraagstukken van vandaag raken ons allemaal en vragen om een drastische wijziging van consumptie- en productiepatronen. We hebben in ons land dringend behoefte aan een gezamenlijke visie van boeren en burgers op de toekomst van ons land. De kabinetsvisie op landbouw, natuur en voedsel is een mooi vertrekpunt. Minister Carola Schouten hecht veel belang aan het versterken van de relatie tussen boer en burger.

We hebben in ons land dringend behoefte aan een gezamenlijke visie van boeren en burgers op de toekomst van ons land.

Gelukkig staan steeds meer consumenten stil bij de oorsprong en de kwaliteit van hun voeding. Hopelijk vertaalt dat zich ook in de bereidheid om een eerlijke prijs voor voedsel te willen betalen. Streekeigen producten, direct kopen bij de boer en open boerderijdagen helpen de onderlinge verbinding te versterken. Herenboeren laten zien dat het kan. Een dialoog op ooghoogte is nog beter. Aan vrienden in de steden zou ik zeggen: adopteer een boer. En omgekeerd: boeren, adopteer een burger. Leer elkaar aan de keukentafel echt kennen! Laat de demonstratie op 1 oktober daar voor de start zijn.
 


Hans Leeflang is stedenbouwkundige en bestuurslid van het Apostolisch Genootschap. Zijn hele werkzame leven werkte hij in ‘Den Haag’ aan de toekomst van Nederland. Hij maakt deel uit van een netwerk van vrijzinnige opiniemakers. Zij blazen het woord ‘solidariteit’ nieuw leven in. Niet door te polariseren, maar door begrip te kweken.

4 reacties op “Boeren en burgers: aan tafel!

  1. Nu wij van de Randstad naar de Achterhoek zijn verhuisd, realiseer ik me hoe weinig contact ik in ‘Den Haag’ met ‘echte’ boeren heb gehad en ook hoe weinig kennis ik heb van het landbouwbedrijf. Ik ben overtuigd geraakt van hun kennis en gevoel voor de natuur, de aarde en het water. Ook begrijp ik beter dat mijn gedrag een last voor hun bedrijfsvoering kan betekenen. En ik ervaar dat zij en wij belang hechten aan goede verhoudingen, aan goed voedsel en aan voorspoed voor onze kinderen. De grote maatschappelijke vraagstukken van vandaag raken ons allemaal en vragen om een drastische wijziging van consumptie- en productie-patronen. We hebben in ons land dringend behoefte aan een gezamenlijke visie van boeren en burgers op de toekomst van ons land. De kabinetsvisie op landbouw, natuur en voedsel is een mooi vertrekpunt. Minister Carola Schouten hecht veel belang aan het versterken van de relatie tussen boer en burger.

  2. Wij hebben een tafel op de Deel waaraan we iedereen uit willen nodigen voor een gesprek over duurzaamheid. En ook om een kijkje te nemen bij onze melkkoeien, de akkers en de natuur om ons heen.

  3. Beste br. Hans Leeflang. De eerste periode van mijn loopbaan van 1977 tot 1989 was ik als bouwkundig medewerker verbonden bij het toenmalige Consulentschap voor de Boerderijbouw te Wageningen een onderdeel van het Min. van Landbouw en Visserij zoals het toen werd genoemd en later werd er de titel Natuurbeheer aan toegevoegd. (zeer begrijpelijk). Deze voorlichtingsinstantie was toen nog voornamelijk gericht op de producerende boer en verleende wij onze serviceadviezen met een landelijke organisatie van boerderijbouwspecialisten in de regio. We bediende met name de rundvee, varkens en pluimveesector (gehele Bio-industrie) en nog wat kleinere takken. De problematiek die toen al speelde (dus 30 tot 40 jaar geleden) is nu opnieuw weer actueel in een andere gestalte en werd veelvuldig in onze vergaderingen besproken die weer als advies naar de het hoogste bestuurlijke orgaan ging binnen het ministerie incl. de minister. Ik hoor in de media weer opnieuw veel zaken de revue passeren die ik als oude wijn in nieuwe zakken of zoals ik onlangs iemand hoorde zeggen nieuwe wijn in oude zakken.
    Onlangs hoorde ik een interview van Jort Kelder op NPO1 met prof. dr. Jan Douwe van der Ploeg, emeritus hoogleraar rurale sociologie aan de Wageningen Universiteit. Het is zeer de moeite waard hoe hij een aantal zaken verwoord en ook durft te benoemen.
    In de periode tot 1989 was al duidelijk dat de ontwikkelingen en de wijze waarop onze landbouw sector draaide niet houdbaar was en we als collega’s de problematiek onder ogen ziende onze zorgen daarover uitspraken. Persoonlijk heb ik grote sympathie voor onze hard werkende boeren, hun ondernemerszin en grote betrokkenheid bij hun vak.
    Ik stuur u een link van het betreffende interview ter informatie van het programma Boeren, Burgers en Buitenlui van zaterdag 5 oktober 2019 om 13.00 uur, en hopelijk stelt u dit op prijs.

    https://dierenrechten.blogspot.com/search/label/demagogie

    Verder wens ik u veel woongenot in de landelijke omgeving.

    Met hartelijke groet, br. Nico van Maanen Hoogeveen (komende uit Wageningen)

  4. Boeren, burgers en buitenlui was vroeger een veelgehoorde kreet. Wie precies met buitenlui werden bedoeld is mij niet helemaal helder, maar ik voel me er wel toe aangetrokken. De boeren hebben ons brood-nodig om het productie- en consumptiepatroon te kunnen wijzigen. We zullen dat als burgers breed moeten willen ondersteunen. Opnieuw andere regelgeving, ja misschien, maar alleen voortdurende wijziging van regelgeving geeft geen vertrouwen, maakt moedeloos.
    Protesteren tegen milieu vervuiling, klimaatverandering – prima. Maar nu praktisch daar mee aan de slag waar je ook bent en wat je ook doet. Wijzen naar de ander helpt niet. Beginnen bij onszelf. Gewoon praktisch in ons leef-en koopgedrag, werkend aan een groeiend en handelend bewustzijn van ons aller verantwoordelijkheid. Enthousiasmeer elkaar.
    Goed stuk Hans, wij doen mee

Het is helaas niet meer mogelijk op dit artikel te reageren.

Om o.a. spam te voorkomen, screenen wij alle reacties eerst voordat wij ze plaatsen. Dank voor uw begrip.