Durf naar de hele mens te kijken! Al is het maar even

Christoph Bangert is oorlogsfotograaf en publiceerde een boek1 met de meest gruwelijke, mensonterende foto’s. Foto’s, die misselijk maken vanwege het leed dat mensen anderen aandoen en hoe we slachtoffers aan hun lot overlaten. Bangert fotografeerde datgene waar hij instinctief zijn hoofd van weg zou draaien. Foto’s, die door de media niet werden gepubliceerd, omdat ze te choquerend voor de kijkers zijn.

Wegkijken kan een nuttige reactie zijn om jezelf te beschermen. Beelden kunnen te gruwelijk, te confronterend zijn, te veel bij je binnen komen. De een verdraagt ook meer dan de ander. Maar hoe vaak kijk ik weg als de andere ander op mijn pad komt?

Het gevoel ‘niemand’ te zijn

Mooi dat er mensen zijn, die ons inspireren wél te kijken naar dat wat is. Ook op de Nederlandse televisie zijn er programma’s die mij leren langer en beter te kijken. Ik denk aan series als ‘Beau five days inside’, ‘Je zal het maar hebben’ van Tim Hofman en ‘Stinkend rijk en dakloos’. Hoe kijk ik naar mensen met een handicap, zwervers, doodzieke mensen, misdadigers en slachtoffers? Hoeveel tekort, hoeveel onvolmaaktheid kan ik aan? Ga ik ze uit de weg, of maak ik echt contact?

Hoeveel tekort, hoeveel onvolmaaktheid kan ik aan?

Tijdens mijn dienstverband bij een ministerie in Den Haag heb ik één dag de plaats van een van de beveiligers bij de ingang van het gebouw ingenomen. Leerzaam, maar vooral heel confronterend. De meeste collega’s, die mij met pet en uniform niet herkenden, gaven mij het gevoel ‘niemand’ te zijn. Adelheid Roosen2 vraagt af en toe een dakloze aan haar terrastafeltje om een glaasje mee te drinken. De reacties van de ober en de omgeving zijn vaak tenenkrommend.

Mijn opgeruimde wereld

Eerlijk gezegd herken ik dat wel, het wegkijken van de mensen, die bij de supermarkt de straatkrant aan de man brengen. Waarom doe ik dat? Omdat ik er geen zin in heb? Omdat zij niet passen in mijn opgeruimde wereld? Omdat ik het te zielig vind? Omdat ik denk dat aandacht verloren moeite is? Of omdat zij mij confronteren met worst case scenario’s van mijn eigen mens-zijn? Niet meer meetellen of nergens meer bij horen, dat is misschien het ergste wat een mens kan overkomen.

Het mens-zijn verbindt

‘To be is to be related’3. Als we voorbij de buitenkant willen kijken naar de mens achter de dakloze en echt contact willen maken met alle mensen die we tegenkomen, wordt de wereld echt een ‘better place, for you and for me’4. Verschillen vallen weg, het mens-zijn verbindt. Daar moeten we het over hebben tijdens de Week van Respect5 en de Internationale Dag van de Verdraagzaamheid6: zie de hele mens! En als je het te confronterend vindt, maak dan een klein beginnetje. Alleen al door de verkoper van de straatkrant heel even aan te kijken wordt er weer een ‘niemand’ een beetje meer ‘iemand’. De straatverkoper en jij!

 

1. Christopher Bangert (2014). War porn. Heidelberg: Kehrer Verlag.

2. In het theaterstuk Thuislozen van Lars Nóren. Op tournee van 10 oktober tot en met 1 december 2018.

3. Krishnamurti

4. Michael Jackson (1991). Heal the World (van het album Dangerous).

5. De Week van Respect is van 5 tot 11 november 2018. Zie weekvanrespect.nl.

6. De Internationale Dag van de Verdraagzaamheid is op ieder jaar op 16 november. Lees ook de blog VN Dag van de Verdraagzaamheid.

 


Hans Leeflang is stedenbouwkundige en bestuurslid van het Apostolisch Genootschap. Samen met Wies Houweling (Vrijzinnigen Nederland) en Joost Röselaers (Remonstranten) vormt hij een netwerk van vrijzinnige opiniemakers. Zij blazen het woord ‘solidariteit’ nieuw leven in. Niet door te polariseren, maar door begrip te kweken.

3 reacties op “Durf naar de hele mens te kijken! Al is het maar even

  1. Wat een heftig, lerend en confronterend stuk. Maar o zo nodig. Ik ga hier zeker nog meer mee doen als ik al doe. Altijd blijven er momenten waarop ik denk Ja, doe er iets mee Mar. Dus bedankt weer om die paar eye-openers nog eens extra voor mezelf te belichten.

  2. Ik was zondag naar het toneelstuk van Adelheid Roosen over daklozen. Het was zeer indrukwekkend en het had me veel te zeggen. Vanaf zondag kijk ik anders naar daklozen ! En ….. het kan iedereen gebeuren om dakloos te raken !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Om o.a. spam te voorkomen, screenen wij alle reacties eerst voordat wij ze plaatsen. Dank voor uw begrip.